1. programa

1986tik 2012ra bitarte egindako lanekin osatutako programa hau Syed-ek filmarekiko duen konpromisoaren adierazgarri da, filma bitarteko materialtzat hartzen duen aldetik; bere zinema haptikoak 16 mm-ko filmaren ukigarritasuna azpimarratzen du. Hori nabarmenagoa da programa ireki eta ixten duten filmetan. Slade-n ikasten ari zela egindako Swan (1987) filman, hegan egiteko prestatzen ari zen zisne zuri baten lehen planoko irudiak testuingurutik atera zituen, errepikapenaren eta enkoadraketaren bidez, forma naturalaren abstrakzioa eginez pantaila zuri bihurtu arte: ikusleak bere esanahia pantailan proiekta dezan. Priya (2012) obran, airetik grabatutako Kathak dantza birakari bati buruzko film labur luze bat berrerabili zuen; izan ere, berez Eating Grass (2003) filmerako egin zuen grabazio hori. 16 mm-ko metrajea hainbat material organikotan lurperatu eta hasierako irudia hondatu zen, denboraren eta espazioaren narratiba linealak eta kultura-espezifikotasuna aldatzeko. Proiekzioan emango dira honako hauek ere: Unfolding (1986), garbitegiko genero-espazioa zapalkuntzako eta, aldi berean, erresistentziako leku gisa irudikatzen duena; Eating Grass, Karachi, Lahore eta Londresen filmatua, egunean egin beharreko bost otoitzen tradizio musulmanak markatutako bost kontakizun gainjarritan egituratzen dena; eta agian Syed-en lanik ezagunena dena, Fatima’s Letter (1992), bidaiei, oroitzapenei eta behaketari buruzko dokumental pertsonal bat, non emakume batek bere iragana gogoratzen duen Londresko metroan bidaiatzen ari den bitartean ikusten dituen aurpegietan zehar. Syed-ek esperientzia diasporikoaren dislokazioa adierazten du eta, aldi berean, zalantzan jartzen du hizkuntzak klasearen, arrazaren eta generoaren arteko botere-harremanen egituraketan betetzen duen egitekoa.

María Palacios Cruz