3. programa

 

Crías
Xiana do Teixeiro, Espainia, 2026, 122 min, DCP, galegoa, gaztelania, JBAG/I.
Aurkezpena Xiana do Teixeiro (zuzendaria) eta Ekhiñe Etxeberriarekin (programatzailea).

 

Dozenaka nerabek bakardadean idatzitako egunkari intimoen artxibo argitaragabe bat oinarri, autobiografia kolektibo bat azaleratzen da, hots, emakume gazteengandik jasotako irudiak gainditu eta krisian jartzen dituen ahots koral bat. Filmatutako liburua, artxibo bizia, manifestu isila eta partekatutako sekretua.

 

 

Hainbat narrazio-geruzaren eta dokumental klasikoaren estrategiak saiakeraren eta pentsamendu kritikoaren berezko formekin konbinatzen dituen egitura baten bitartez, Crías zinema gogoetatsu, politiko eta konprometitua da. Filma artifizio handirik gabe eraikitzen da. Ekoizpen txikia eta sinplea da, hitzaren zentzurik onenean, eta horrexegatik da, hain zuzen, horren indartsua. Xiana do Teixeirok azalpen didaktikoak eta ondorio itxiak saihesten ditu, eta lekukotasunak (nola haur eta nerabeen egunkarietan idatzitakoak hala ahoz transmititutakoak) filmaren euskarri izan daitezen uzten du.

 

Aurrera egin ahala, hasierako pentsamendu horiek handitu egiten dira idatzi zituztena bezala. Neskatoak nerabe bihurtzen dira, heldu egiten dira. Jada ez dira mezu inozenteak, gizarte alderdikoi eta patriarkal bati aurre egiten dioten ahotsak baizik, beti esan edo entzun ezin den hori adierazteko lekua aurkitzen dutenak idazketan. Sekuentziaz sekuentzia, emakumeak elkar ezagutzen eta ordezkatuak sentitzen hasten dira, eremu publikoa hitzetik, gorputzetik eta esperientzia partekatutik aldi baterako okupatuta. Ez da apaingarririk behar. Aski da ahots bakoitzaren zintzotasun diskretu eta sakonki sentikorra.