Benita Raphanen familiak hildako zinemagilearen amaitu gabeko film labur bat bukatzea iradoki zion Alan Berlinerri, haren mentore eta adiskide izan baitzen. Halako proiektuari aurre egiteko ezintasunaren aurrean, hilondoko erretratua egitea proposatu zuen. Zinemagileak honako hauen erretratu ederren filmografia utzi zuen: Emily Dickinson olerkariarena, John Nash matematikariarena eta Buckminster Fuller arkitektoarena. Horrez gain, artxibo pertsonal zabala ere utzi zuen, bazterkinez, koadernoz, marrazkiz, argazkiz, etxeko filmez eta berrogeitik gora disko gogorrez josia.
Benitari buruz mintzatuko zaigu Berliner, zinemagilearen testu, soinu eta irudien bitartez. Horrela, bera ere jabetuko da besteak benetan zein gutxi ezagutzen ditugun. Berliner aditua da erretratuak eraikitzen, familia-ikerketetan eta idatzi intimoetan, artxiboaren berrantolaketa metodiko eta maisutasunezkoaren bitartez [Intimate Stranger (1991), Nobody's Business (1996), Wide Awake (2006), First Cousin Once Removed (2012)]. Berlinerrek gogoeta egiten du, ziurtasun baino zalantza gehiagorekin, pizgarri pertsonalei eta sorkuntza zinematografikoari buruz, oinazeari eta bakardadeari buruz, gure bizitzako bidaien misterioari eta hilkortasunari buruz, Benita Raphanen bizitza eta obra oinarri hartuta.
Miquel Martí Freixas