Las
cosas
que no
fueron
también
son
es | eu | en
hasiera  |  2021ko edizioa   |   atzera begiradak  |  amos vogel
2021KO EDIZIOA / ATZERA BEGIRADAK / AMOS VOGEL

Jendeak galdetzen didanean nola izan naitekeen baikorra orain politika aurrerakoiaren edo arte subertsiboaren aukerei dagokienez, esaera bat daukat: 'Konfiantza handiagoa dut nire etsaiengan nire lagunengan baino.. Ziur nago nire etsaiek gauza eskandalagarri errepresiboenak egiten jarraituko dutela, eta, beraz, kanpoan egonarazten zaienek edo artifizialki eta indarrez erreprimituak izaten ari direnek matxinada bat gogoraraziko dutela ezinbestean. Abangoardia esaten dioguna sortzen duen bultzada artistikoaren boterea ezin da gainditu; berriro altxatuko da beti.

Amos Vogel

Argazkia: Amos Vogel & Alexander Horwath, 1993. Viennale/Austrian Film Museum

leer másGehiago irakurri

PROGRAMA 1. A NEW HOME

New York hiriaren ikuspegi egoerazale samar bat, non Amos Vogelek, bere aberritik eta ama hizkuntzatik erbesteratua, etxe berri bat eta hizkuntza berri bat baino gehiago aurkitu zituen. In the Street lanean ideia bat aurkezten du: "Hiri handietako auzo pobreetako kaleak antzoki eta gudu zelai dira, batik bat. Han, ezjakin eta oharkabean, gizaki bakoitza poeta, antzezle, gerlari, dantzari bat da". Ikuskizunaren amaieran, apokalipsiaren ondoko tiro joko batek Manhattanera begiratzen du atzerako ispilutik, Jane Jacobs-en aktibismo urbanotik Donald Trump-en aberatsen uharteraino.

Programa 1.  A New Home

PROGRAMA 2. IN LOVE AND WAR

Vogelek modernotasunarekiko zuen interesa artearen eta kulturaren esparrutik haratago zabaltzen zen. Teoria politiko eta sozialen irakurle sutsua zen, eta natura zientzietako eztabaidak jarraitzen zituen. Bere "erlatibitatearen teoria" eta "ziurgabetasunaren printzipio" propioak zituen; alabaina, esperientzia pertsonal/historikoan ez ezik, irakurtzen zituen liburuetan ere oinarritzen ziren. Bere ustez, fenomeno "txikienak", pribatuagoak, eta "handienak", publikoagoak, elkarri lotuta zeuden lotura konplexu batekin, eta horien artean ezartzen ditugun hierarkien gainean ohartarazten zuen. Zinema ez da desberdina: epikotasuna eta iragankortasuna, poesiazko eta lekukotzako egintzak, garrantzirik gabekoa eta maila gorenekoa - horiek guztiak espazio berean bizi dira eta oso azkar elkartruka ditzakete tokiak.

Programa 2. In Love and War

PROGRAMA 3. PLAYGROUND

Ziurtzat eman daiteke Zinema arte subertsiboa bezala-k izandako arrakasta globala 60ko hamarkadako kultura arloko (kontra) aldaketei esker gertatu zela, hein batean. Vogelen liburuak bat egin zuen gizartearen eta sexuaren askapeneko nozio berriekin, baina ikuspuntu historiko eta estetikoa ere eman zien: zinemak ez luke besterik gabe, indar eta figura errebeldeak "hedatu" behar, hala nola –gure kasuan– Otto Mühl (ekintzaile vienarra), Abbie Hoffman (Yippies-en sortzaileetako bat) edo Wilhelm Reich (sexu iraultzaren freudomarxista original eta teorikoa). Berezko eskubidearen ondorioz indar bihurtu behar du, eta ikus-entzunezkoaren, kontakizunaren eta denbora-espazioaren jabetzaren eskuburdinetatik askatu.

Programa 3. Playground

PROGRAMA 4. "CHILDREN HAVE THEIR OWN LAWS"

Programaren izenburua Franz Cižek-ren aipu bat da; Cižek aitzindaria izan zen haurren hezkuntza artistikoan. Amosen ama hezitzaile aurrerakoia zen eta Alfred Adler-ekin lan egin zuen "Viena Gorria" garaiko eskola erreformaren goraldian; Amos haurrak asko gozatu zuen Cižek-en ikastaroetan. Eta heldutan, lan handia egin zuen bultzada artistiko-pedagogikoaren alde. Pedagogia horrek bira bat zuen, noski, hautatutako film sorta honekin adierazi nahi dugun moduan: "Hezkuntza on bakarra, benetako hezkuntza bakarra subertsiboa da. Hori da zerbait ikasteko modu bakarra. " (Abbie Hoffman)

Programa 4. "Children have their own laws"

PROGRAMA 5. SECRETS AND REVELATIONS: A MUSICAL

Vogelen liburuko kapitulu baten izenburua da "Secrets and Revelations"; zinemaren botere irrazional eta animistekin liluratuta dagoen ateo bat agertzen da, zineman "ospatzen baita erabat modernoa den misterio bakarra" (André Breton). "Musikalaren" itxura, ordea, geurea da: zinemako zazpi lan zoragarri kantutegi moduan aurkezteko saiakera. Operistiko eta bizia, dantza biribil hau espirituek hartuta eta harmonia gertagaitz batek bedeinkatuta ere badago; iruditeria zientifiko eta surrealistarekin ezkondu eta etxe bat aurkitzen du, aberri guztiak galtzen diren etxe bat.

Programa 5. Secrets and Revelations: A Musical

PROGRAMA 6. TOPSY-TURVY

Cinema 16 aretoan, Vogelek biziki maite zuen asaldura, animazioa eta itxaropen abangoardista harremanetan jartzea, betiere nahastura horretan nolabaiteko errespetagarritasun akademikoa jarrita. Filmak elkarri zalantzan jartzen ziren, baita ikusleen itxaropenak ere. Balioen, botere harremanen eta jakintza sisteman unibertso itxuraz egonkorra berehala erori zitekeen, eta bira egin. Formula sekretuak proposatuko lirateke mundua kanpotik eta barrutik berriro ere ikusi ahal izateko. Bai, zibilizazio hau hondoratu daiteke, eta behea jo. Hala eta guztiz ere ez bagara harengatik desesperatzen, haren egoera desesperatuak itxaropenez betetzen gaituelako da.

Programa 6. Topsy-Turvy
BULTZATZAILEA
Gobierno de Navarra
ANTOLATZAILEA
NICDO
LAGUNTZAILEAK
Con la financiación del Gobierno de España. Instituto de la Cinematografía y las Artes AudiovisualesAcción Cultural Española
BABESLEAK
Ayuntamiento de PamplonaGoethe InstitutCentro de Arte Contemporáneo de HuarteTeatro GayarreLa Fábrica
PARTAIDEA
PantallaIberofestLa Mesta
KOLABORATZAILEA
Filmoteca de NavarraPlanetario de PamplonaMuseo OteizaMuseo Universidad de NavarraFilmoteca Española
CinetecaFilmoteca CatalunyaInstitut FrançaisHotel Tres ReyesHotel Maisonave
KOMUNIKABIDE KOLAB.
Radio 3

Uso de cookies:
Este sitio web utiliza cookies, tanto propias como de terceros, para recopilar información estadística sobre su navegación. Si continúa navegando, consideramos que acepta su uso. Más información